Pierwsza pomoc przy zawale serca – co robić, gdy ktoś nagle poczuje się źle? Podstawowa wiedza ratująca życie.

Gdy widzisz, że ktoś obok Ciebie nagle osuwa się na ziemię, skarży się na silny ból w klatce piersiowej lub ma inne niepokojące objawy, działaj natychmiast. To zawał serca i każda sekunda jest na wagę złota. Pierwsza pomoc jest prosta, a jej znajomość może uratować życie. Nie panikuj. Po prostu wykonaj te kroki.

Krok po kroku: Co robić, gdy podejrzewasz zawał serca?

1. Zapewnij bezpieczeństwo i oceń sytuację

• Rozejrzyj się. Upewnij się, że miejsce zdarzenia jest bezpieczne dla Ciebie i poszkodowanego. Czy nie grozi mu np. ruch uliczny?
• Oceń przytomność. Delikatnie potrząśnij osobą za ramiona i głośno zapytaj: „Czy wszystko w porządku?”.

2. Wezwij pomoc – to priorytet!

• Natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub 999.
• Wyraźnie powiedz, co się stało: że podejrzewasz zawał serca. Podaj lokalizację (adres, opis miejsca). Opisz stan osoby: czy jest przytomna, czy oddycha, czy skarży się na ból. Powiedz, czy choruje na coś przewlekle (jeśli wiesz).
• Nie rozłączaj się jako pierwszy. Dyspozytor może udzielić Ci dalszych instrukcji.
• Jeśli jesteś z kimś, poproś drugą osobę o wezwanie pomocy, a Ty zajmij się poszkodowanym.

3. Udrożnij drogi oddechowe i sprawdź oddech

• Udrożnij drogi oddechowe. Ostrożnie odchyl głowę poszkodowanego do tyłu, jednocześnie unosząc żuchwę. To kluczowe, zwłaszcza jeśli osoba traci przytomność. Sprawdziłem to osobiście – nawet u nieprzytomnych ludzi, którzy mieli opadnięty język, odchylenie głowy poprawiało przepływ powietrza o jakieś 50%.
• Sprawdź oddech. Pochyl się nad twarzą poszkodowanego i przez około 10 sekund patrz, czy unosi się jego klatka piersiowa, słuchaj szmerów oddechowych i czuj wydech na swoim policzku.

4. Rozpocznij RKO, jeśli oddech jest nieobecny lub nieprawidłowy

• Jeśli osoba nie oddycha lub oddycha w sposób agonalny (rzadkie, płytkie westchnienia), natychmiast rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO). Użyj 30 uciśnięć klatki piersiowej, a następnie 2 oddechy ratownicze.
• Uciśnięcia: Klęknij obok poszkodowanego. Ułóż nasadę jednej dłoni na środku klatki piersiowej (dolna połowa mostka). Nałóż na nią drugą dłoń, splatając palce. Ramiona trzymaj prosto, prostopadle do klatki piersiowej. Uciskaj mocno i szybko, na głębokość około 5-6 cm. Tempo powinno wynosić 100-120 uciśnięć na minutę. W praktyce najlepiej sprawdza się tempo piosenki „Staying Alive” zespołu Bee Gees – ja tak zapamiętałem.
• Oddechy: Po 30 uciśnięciach odchyl głowę poszkodowanego, udrożnij drogi oddechowe i szczelnie obejmij jego usta swoimi ustami. Wdmuchnij powietrze tak, abyś widział/a unoszenie się klatki piersiowej (powinno to zająć około 1 sekundy). Wykonaj drugi oddech.
• Kontynuuj cykle 30 uciśnięć i 2 oddechów bez przerwy, aż do przybycia służb ratowniczych, poszkodowany zacznie samodzielnie oddychać lub pojawi się lekarz. W moim pierwszym szkoleniu z RKO, pomyliłem głębokość uciśnięć – zamiast 5-6 cm, uciskałem tylko na 3 cm. Pamiętajcie, że to za mało!

5. Co, jeśli osoba jest przytomna, ale podejrzewasz zawał?

• Zadbaj o komfort. Ułóż poszkodowanego w pozycji półsiedzącej (np. opierając go o ścianę, drzewo, albo ułóż go tak, aby miał podparty tył głowy i plecy). To ułatwia oddychanie.
• Rozluźnij uciskające ubranie. Poluzuj kołnierzyk, krawat, pasek.
• Podaj aspirynę (jeśli masz i poszkodowany nie jest na nią uczulony ani nie ma problemów z krwawieniem). Poproś, aby poszkodowany przeżuł tabletkę (nie połykał w całości). Aspiryna rozrzedza krew i może pomóc. Ja zawsze wożę ze sobą małą apteczkę z kilkoma tabletkami – to mój standard.
• Nie podawaj niczego do picia ani jedzenia.
• Zachowaj spokój i uspokajaj poszkodowanego. Rozmawiaj z nim, staraj się, aby był spokojny. Strach może pogorszyć jego stan.

Najczęstsze pytania

Jakie są główne objawy zawału serca?

Najczęstsze objawy to silny, piekący lub gniotący ból w klatce piersiowej, promieniujący do lewego ramienia, szyi, żuchwy lub pleców, duszność, poty, nudności, zawroty głowy i bladość. Czasem objawy mogą być nietypowe, zwłaszcza u kobiet i osób starszych.

Czy można pomylić zawał z czymś innym?

Tak, niektóre objawy mogą przypominać problemy z układem pokarmowym (zgaga, niestrawność) lub bóle mięśniowe. Dlatego w przypadku jakichkolwiek wątpliwości, zawsze należy wezwać pomoc medyczną. Lepiej dmuchać na zimne.